„Obozowy proboszcz”

Na skutek licznych nacisków Niemcy zgodzili się na otwarcie w obozie w Sachsenchausen kaplicy. Urządzono ją w obrębie kwarantanny, w pomieszczeniach, które wcześniej były przeznaczone dla chorych. Oddajmy głos współwięźniowi ks. Henrykowi Malakowi: „Pewnego dnia władze obozowe rozpoczynają w tzw. kwarantannie likwidację szpitalika, który oglądał śmierć tylu naszych kolegów i obok którego przechodziliśmy zawsze z drżeniem, jak obok ponurego symbolu śmierci. – Przerabiamy go na kaplicę dla was - komunikują nam więźniowie cieśle i stolarze, których przypędzono z wielkiego obozu do tej pracy. – Ołtarz już gotowy! – wskazują na ogromny ciężki stół. Jest to stół, na którym dokonywano sekcji zwłok oraz ohydnych operacji doświadczalnych. Prawdziwie, stół ofiarny! Istny krwawy ołtarz”. Decyzją władz obozowych proboszczem „parafii obozowej” (Lagerpfarrer) został ks. P. Prabucki i tylko on miał możliwość sprawowania Eucharystii.

Kapłan Eucharystii

Pierwszą mszę św. odprawił ks. Paweł 6 sierpnia. Tak ją wspominał współwięzień ks. Wojciech Gajdus: „Głosy zachrypłe, nierówne, odwykłe od świętych tych słów; głosy pełne łkania, jak wichry huczące, szumiące, głosy, w których słyszysz cały bezmiar skołatania, wiary, męki i ufnego oddania; głosy tęskne i żarliwe płyną pod strop kaplicy. A serce pełne, najpełniejsze dziękczynienia za to, że nie zostawił Bóg sług swoich bez tej największej, jedynej pociechy”. 13 grudnia 1940 r. zostały wywieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau. Otrzymał tam numer obozowy 22661. Tutaj również, w okresie tzw. przywilejów dla księży, został wyznaczony przez władze obozowe na naczelnego kapelana kaplicy obozowej (Oberprister). Pierwszą mszę św. sprawował 22 stycznia 1941 r. Tak wspomina ją jezuita o. Adam Kozłowiecki, po wojnie misjonarz i kardynał w Zambii: „Dziś po raz pierwszy w dziejach obozu w Dachau złożono Bogu najświętszą i najmilszą Mu Ofiarę! W tym miejscu nasiąkniętym krwią pomordowanych! W tym przybytku bluźnierstwa, przekleństwa i nienawiści!”.

Szykany

Sprawowanie Eucharystii było dla ks. Pawła nie tylko źródłem radości i pokrzepienia, ale niestety także upokorzenia oraz szykan ze strony esesmanów i blokowych. Współwięzień ks. Henryk Malak wspominał: „Dobrze, jeżeli dyżurujący esesman pozwoli na dokończenie Najświętszej Ofiary. Gorzej, gdy znudzony, uzasadniając, że czas już na formowanie oddziałów do apelu, gwizdem przerywa liturgiczną akcję, zachęcając kopnięciami do wychodzenia. Najwięcej i najczęściej obrywa biedny celebrans, ks. Paweł Prabucki”.

Śmierć

Im dłużej przebywał w obozie, tym bardziej pogarszał się stan jego zdrowia. O chorym ks. Pawle napisze w swoich obozowych wspomnieniach biskup Franciszek Korszyński: „W 1942 r., kiedy najbardziej dokuczał nam głód, chorowaliśmy bardzo często na puchlinę. Wycieńczeni, byliśmy spuchnięci do tego stopnia, że nieraz z trudem poznawali nas najbliżsi znajomi; ledwie mssogliśmy chodzić. Nawet położenie się do łóżka wymagało nie lada wysiłku. Ks. Paweł Prabucki, proboszcz diecezji chełmińskiej, kładł się w ten sposób, że naprzód kładł jedną ciężką jak bela nogę, a drugą unosił mu kto inny, bo nie mógł jej udźwignąć”.

Zmarł z wycieńczenia 30 sierpnia 1942 r. Zauważmy, że zmarł on jako ostatni z braci Prabuckich: 17 lipca zmarł ks. Alojzy, natomiast 12 sierpnia w transporcie inwalidów został wywieziony z obozu w Dachau ks. Bolesław, którego uśmiercono zapewne krótko po tej dacie.

                                                                                   Dk. Waldemar Rozynkowski