Patron św. Andrzej Apostoł

Pochodzenie i powołanie

Święty Andrzej pochodził z Betsaidy nad Jeziorem Galilejskim (por. J 1,44), ale mieszkał wraz ze św. Piotrem, swoim starszym bratem, oraz jego teściową w Kafarnaum (por. Mk 1,21.29-30). Podobnie jak Piotr był rybakiem. Początkowo należał do uczniów Jana Chrzciciela. To właśnie pod jego wpływem poszedł za Chrystusem, gdy Jezus przyjmował chrzest w Jordanie. Andrzej nie tylko sam przystąpił do Jezusa, ale także przyprowadził do Niego swojego brata Piotra (por. J 1,35-41). Z tego powodu św. Andrzej jest nazywany pierwszym powołanym Apostołem.

Rybak ludzi

Po pierwszym spotkaniu z Jezusem Andrzej i pozostali uczniowie wrócili do swoich zajęć. Chrystus powołał ich ponownie nad Jeziorem Galilejskim, mówiąc: „Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi” (Mt 4,19). Wtedy natychmiast zostawili sieci i poszli za Nim. Św. Łukasz dodaje, że wydarzeniu temu towarzyszył cudowny połów ryb (por. Łk 5,1-11), który umocnił ich wiarę.

Andrzej w Ewangelii

Podczas rozmnożenia chleba to Andrzej wskazał Jezusa na chłopca, który miał pięć chlebów i dwie ryby (por. J 6,5.8-9). Innym razem pośredniczył w przekazaniu prośby Greków, którzy chcieli ujrzeć Jezusa (por. J 12,20-22). Pokazuje to jego otwartość i gotowość prowadzenia innych do Chrystusa. Należał do najbliższego grona uczniów Jezusa, a w domu Andrzeja i Piotra w Kafarnaum Chrystus często się zatrzymywał.

Działalność apostolska

Według tradycji św. Andrzej głosił Ewangelię m.in. w Scytii, Poncie, Kapadocji, Bitynii oraz w Grecji. Uważany jest za Apostoła Słowian. Wszystkie źródła są zgodne, że zakończył życie śmiercią męczeńską w Patras, w Achai.

Męczeństwo

Święty Andrzej został ukrzyżowany na krzyżu w kształcie litery X, zwanym dziś krzyżem św. Andrzeja. Według tradycji przyjął śmierć z radością, naśladując Chrystusa. Tradycja wschodnia podaje, że konał przez trzy dni, modląc się i nauczając zgromadzonych.

Kult św. Andrzeja

Kult św. Andrzeja jest bardzo żywy zarówno w Kościele katolickim, jak i prawosławnym. Nazywany jest „pierwszym powołanym”. Jego relikwie znajdowały się m.in. w Konstantynopolu, Rzymie i Patras. W 1964 roku papież Paweł VI przekazał relikwię głowy św. Andrzeja Kościołowi w Patras. Od 2003 roku cząstka relikwii znajduje się również w Polsce.

Patron

Św. Andrzej jest patronem wielu krajów i miast. Opiekuje się m.in. rybakami, podróżującymi oraz małżeństwami. W Polsce znane są także zwyczaje andrzejkowe, związane z jego wspomnieniem.

Ikonografia

Św. Andrzej przedstawiany jest jako starszy mężczyzna z siwymi włosami i brodą. Jego atrybutami są krzyż w kształcie litery X, księga, ryba i sieć.

Źródło: opracowanie na podstawie: brewiarz.pl