Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych
Kościół w dniu 2 listopada wspomina w liturgii wszystkich wierzących w Chrystusa, którzy odeszli już z tego świata, a teraz przebywają w czyśćcu. Przekonanie o istnieniu czyśćca jest jednym z dogmatów naszej wiary. Modlimy się w tym czasie za zmarłych, aby mogli osiągnąć życie wieczne i przebywać w Królestwie Niebieskim żyjąc wiecznie.
Obchód Dnia Zadusznego zainicjował w 998 r. św. Odylon († 1048) – czwarty opat klasztoru benedyktyńskiego w Cluny we Francji. Praktykę tę początkowo przyjęły klasztory benedyktyńskie, ale wkrótce za ich przykładem poszły także inne zakony i diecezje. W XIII w. święto rozpowszechniło się na cały Kościół zachodni. W wieku XIV zaczęto urządzać procesję na cmentarz do czterech stacji. Piąta stacja odbywała się już w kościele, po powrocie procesji z cmentarza. Przy stacjach odmawiano modlitwy za zmarłych i śpiewano pieśni żałobne. W Polsce tradycja Dnia Zadusznego zaczęła się tworzyć już w XII w., a z końcem wieku XV była znana w całym kraju. W 1915 r. papież Benedykt XV na prośbę opata-prymasa benedyktynów zezwolił, aby tego dnia każdy kapłan mógł odprawić trzy Msze święte: w intencji poleconej przez wiernych, za wszystkich wiernych zmarłych i według intencji Ojca Świętego.
Odpust zupełny za zmarłych (1–8 listopada)
Za pobożne odwiedzenie cmentarza w dniach od 1 do 8 listopada i jednoczesną modlitwę za zmarłych można uzyskać odpust zupełny. Początek listopada to czas szczególnej modlitwy w intencji zmarłych. Od 1 do 8 listopada można uzyskać odpusty zupełne za tych, którzy odeszli. Na czym to polega i jakie warunki trzeba spełnić?
Odpust zupełny pomaga uzyskać darowanie kar doczesnych i skrócić cierpienie dusz czyśćcowych. Mówi o tym 1479 punkt Katechizmu Kościoła Katolickiego: „Ponieważ wierni zmarli, poddani oczyszczeniu, także są członkami tej samej komunii świętych, możemy im pomóc, między innymi, uzyskując za nich odpusty, by zostali uwolnieni od kar doczesnych, na które zasłużyli swoimi grzechami”.
Co to oznacza w praktyce?
Sakrament spowiedzi odpuszcza grzechy, ale kara za ich popełnienie pozostaje i ciąży człowiekowi po śmierci. Dar odpustu jest więc uwolnieniem od niej. Odpust zupełny można uzyskać w Dzień Zaduszny, czyli 2 listopada poprzez nawiedzenie kościoła, kaplicy i spełnienie zwykłych warunków, do których zaliczają się: brak jakiegokolwiek przywiązania do grzechu, nawet lekkiego, stan łaski uświęcającej lub spowiedź sakramentalna, przyjęcie Komunii św. i odmówienie dowolnej modlitwy w intencji, w której modli się Ojciec Święty.
W dniach od 1 do 8 listopada również można wspomóc dusze czyśćcowe. Warunki, jakie trzeba spełnić, to trwanie w łasce uświęcającej, przyjęcie Komunii św., modlitwa w intencjach Ojca Świętego („Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo” lub inna, wybrana modlitwa) oraz nawiedzenie kościoła, kaplicy albo cmentarza. Jeśli osoba zmarła, za którą ofiarujemy odpust, jest już zbawiona, nasza modlitwa pomoże duszom tych osób, które są zapomniane i nik za nie się nie modli. Należy pamiętać, że po jednej spowiedzi sakramentalnej można uzyskać wiele odpustów zupełnych, ale po jednej Komunii św. i odmówieniu jednej modlitwy w intencji wskazanej przez papieża, uzyskać można tylko jeden.
Odpust dla osób chorych i domowników
Jeżeli jakiś wierny pozostaje w domu, również może wspomóc dusze cierpiące w czyśćcu. – Osoby starsze, chore, wszyscy ci, którzy z poważnych powodów nie mogą opuścić domów, mogą także uzyskać odpust za zmarłych, jeśli duchowo będą się łączyć ze wszystkimi pozostałymi wiernymi, wykluczą wszelkie przywiązanie do jakiegokolwiek grzechu i mają zamiar jak najszybciej spełnić zwyczajowe warunki uzyskania odpustu – zaznacza o. dr hab. Szczepan Praśkiewicz OCD, konsultor Referatu Spraw Kanonizacyjnych.
Modlitwa wypominkowa
Swoją pamięć o zmarłych można okazać również poprzez popularne wypominki. Jest to forma modlitwy błagalnej, w której wyczytuje się ich imiona. Wyróżnia się 3 rodzaje: jednorazowe, oktawalne i roczne. Te pierwsze odczytuje się na cmentarzu, drugie przez 8 dni od uroczystości Wszystkich Świętych, często jest to także połączone z różańcem, a trzecie przez cały rok przed niedzielnymi Eucharystiami.
W historii pojawiło się na ich temat wiele różnych opinii. W czasach, gdy były traktowane niewłaściwie, dochodziło do licznych nadużyć. O tym, że są one ważne, przekonano się dopiero podczas Soboru Watykańskiego II. Wówczas papież Paweł VI 1 stycznia 1967 r., ogłosił w Konstytucji Apostolskiej „Indulgentiarum doctrina” poprawioną naukę w zakresie ich praktyki. Kodeks Prawa Kanonicznego Jana Pawła II z 1983 r. podaje ją w kanonach 992-997. W tym przypadku odpust może być cząstkowy lub zupełny. Wszystko zależy od tego, czy uwalnia od kary doczesnej w części, czy w całości. Odpust cząstkowy zapewnia jedynie częściowe darowanie kar doczesnych przez Boga, podczas gdy zupełny prowadzi do całkowitego darowania tych, które zostały już odpuszczone podczas sakramentu pokuty. Uzyskanie odpustu zupełnego za siebie pozwala na uniknięcie kar czyśćcowych po śmierci, a za zmarłych ratuje dusze cierpiące w czyśćcu.
Ważna zasada
Ofiarowanie odpustu
Trzeba pamiętać, że wierny może uzyskać odpust cząstkowy, bądź zupełny tylko i wyłącznie za siebie lub za zmarłego. Nie można więc ofiarować go za inną żywą osobę. Wynika to z tego, że każdy żyjący człowiek sam może wypełnić warunki wymagane do otrzymania odpustu. Odpust zupełny można uzyskać jedynie raz dziennie, poza osobami umierającymi, a cząstkowy wielokrotnie w ciągu dnia.
